نیتریت سدیم یک ماده معدنی با فرمول مولکولی NaNO2 است این ماده که به صورت پودر کریستالی سفید رنگ یا متامیل به زرد موجود میباشد در دو گرید غذایی و صنعتی کاربردهای زیادی در صنایع مختلف دارد .شناسه پاپ کم این ماده 24269 است جرم مولی این ماده برابر 68/9953گرم بر مول  ،چگالی 2.168 گرم بر سانتی متر مکعب ،دمای ذوب 271درجه سلسیوس   است این ماده انحلال پذیری خوبی در آب دارد انحلال پذیری این ماده در آب 84.8 گرم در 100 میلی لیتر آب است . حلالیت این ماده در حلال های دیگر مانند متانول برابر 4.4گرم در 100 میلی لیتر متانول است .ساختار کریستالی این ماده به صورت اورتورومبیک است .

فرایند صنعتی تولید نیتریت سدیم

این ماده با استفاده از امونیاک مایع در حضور هیدروکسید سدیم یا کربنات سدیم تولید میشود.در مرحله اول امونیاک در دمای بالا در حضور کاتالیست اکسید میشود و اکسیدهای نیترژن تولید میکند.سپس این اکسید های نیتروژن تولید شده در مرحله قبل با محلول هیدروکسید سدیم یا کربنات سدیم واکنش میدهند  و محلول سدیم نیتریت حاصل میشود .استفاده از سدیم هیدروکسید منجر به تولید محلول غلیظ نیتریت سدیم میشود و استفاده از کربنات سدیم منجر به تولید نیتریت سدیم رقیق تر میکند که برای استفاده باید این محلول تغلیظ شود.

کاربردها

اصلی ترین کاربرد نیتریت سدیم در تولید محصولات غذایی و فراورده های گوشتی است این ماده با بیرون کشیدن اب موجود در بدنه باکتری ها به روش اسمز باعث از بین رفتن باکتری میشود و این اتفاق باعث عمر مواد غذایی میشود .همچنین این ماده در تولید مواد غذایی باعث تثیت رنگ و نگهدارنده در گوشت و ماهی میشورنگ صورتی یا قرمز فراورده های گوشتی حاکی از حضور این ماده به عنوان نگهدارنده استد.این ماده باعث حفظ عطر و طعم میشود.

در اصل برای جلوگیری از رشد میکرو ارگانیسم ها از این ماده استفاده میشود.نیتریت سدیم بیشترین تاثیر را در جلوگیری از رشد میکروارگانیسمی به نام کلستریدیوم بوتولینوم در PH 5 تا 5.5 دارد.

دز مجاز استفاده از این ماده در تولید و فراوری مواد غذایی توسط ادراه بهداشت مواد غذایی تعیین میشود .میزان استفاده از این ماده دز مواد غذایی نباید بیشتر از 125ppm باشد.

علاوه بر کاربردهای ذکر شده از این ماده در صنایع غذایی ا گرید صنعتی نیتریت سدیم در صنایع مختلف استفاده میشود.

این ماده کاربردهای گسترده ای به عنوان مهار کننده خوردگی، عامل سفید کننده، ضدعفونی کننده ، در تصفیه آب ،تولید ضدیخ ها،در صنعت لاستیک سازی ،تولید پاک کننده هاس صنعتی و روان کننده ها و عامل خنک کننده در سیستم های ذخیره انرژی حرارتی برای سیستم های تهویه مطبوع و سردخانه های صنعتی استفاده میشود.


دانستنی های شیمی

نیترات نقره یکی از نمک های فلز نقره میباشد که با فرمول شیمیایی AgNO3 کاربردهای متنوعی در صنایع مختلف دارد . این ماده همچنین با نام هایی مثل سنگ جهنم ،نیترات ئارژان و ماه سوزان نیز شناخته میشود ساختار مولکولی این ماده به صورت سه وجهی مسطح است از خواص و ویژگی های فیزیک یاین ماده میتواند به شکل ظاهری ان اشاره کرد این ماده هم به صورت جامد و عم محلول در بازار عرضع میشود نیترات نقره جامد ترکیبی است به صورت کریستال های سفید رنگ که البته اگر در معرض نور خورشید قرار گیرد به خاکستری یا مشکی میگراید. محلول نیترات نقره نیز بی رنگ است .جرم مولی این ماده169.87گرم بر مول ،دانسیته 4.35گرم بر سانتی متر مکعب ،نقطه ذوب 212 درجه سلسیوس و نقطه جوش 440 درجه سانتی گراد است.این ماده سمی است بنابراین قبل از کارکردن با این ماده لازم است که MSDS ان مطالعه شود و  هنگام کار کردن با این ماده باید نکات ایمنی رعایت شود و استفاده از ماسک و عینک و دستکش ایمنی ضروری است

روش تولید نیترات نقره

نیترات نقره از واکنش بین فلز نقره با نیتریک اسید طبق واکنش زیر حاصل میشود:

3Ag + 4 HNO3 (cold and diluted) → 3 AgNO3 + 2 H2O + NO

کاربردها

این ماده دارای کاربردهای متنوعی در صنایعی مانند : ابکاری ازمایشاه ها صنایع نظامی عکاسی و . میباشد از نیترات نقره در تولید ترکیبات نقره ،برای نقره اندود کردن اینه های نقره ای و تولید رنگ و جوهر استفاده میشود. همچنین این ماده در صنعت عکاسی و عکس برداری پزشکی نیز کاربرد دارد . از این ماده در آبکاری الکتریکی به خصوص برای لایه نشانی نقره بر روی نیکل کاربرد دارداین ابکاری در تولید و زیورالات و ساعت عای مچی کاربرد دارد .همچنین برای ایجاد رنگ های مختف برروی سفال و سرامیک از نیترات نقره میتوان استفاده کرد.

ایمنی و خطرات

نیترات نقره سمی است نیترات نقره از طریق پوست میتواند جذب شود و باعث پیگمان های ابی یا مشکی رنگ روی پوست میشودتماس این ماده با چشم اسنان باعث اسیب جدی به چشم و قرنیه میشود و تماس پوستی با نیترات نقره منجر به ایجاد عوارضی مثل سوزش و التهاب شده.این ماده سمی است و خوردن ان باعث بروز مسمومیت اختلال در سیستم گوارش ،تهوع،استفراغو اسهال میشود.قرار گرفتن طولانی مدت در معرض این ماده میتوند منجر به اسیب جدی به کلیه کبد قلب شش و سیستم عصبی و مغز شود.بنابراین هنگام کار کردن با این ماده رعایت نکات ایمنی از اهیمت بالایی برخوردار است.

 

 


دانستنی های شیمی

سدیم متا بی سولفیت یک ماده غیر الی با فرمول شیمیایی Na2S2O5 میباشد این ماده با نام های سدیم پیرو سولفیت و سدیم دی سولفیت نیز شناخته میشود . این ماده در دو گرید غذایی و صنعتی تولید میشود که کاربردهای متنوعی در صنایع مختلفی دارد که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.

خواص و ویژگی ها

شکل ظاهری این ماده به صورت پودر کریستالی سفید رنگ است و دارای جرم مولی 190 گرم بر مول و چگالی 1.48 گرم بر سانتی متر مکعب میباشداین میزان انحلال پذیری این ماده در اب برابر 54 میلی گرم در 100 گرم اب است .

کاربرد ها سدیم متا بی سولفیت

این ماده در دو گرید صنعتی و غذایی تولید میشود . گرید غذایی این ماده با شاخص E223 به عنوان نگهدارنده و انتی اکسیدان در تولید برخی مواد غذایی مانند چیپس های سیب زمینی و پودر های نوشیدنی کاربرد دارد .همچنین از این ماده در تولید های CAMPDEN که در ساخت شراب و ابجو استفاده میشود به کار میرود.

در صنعت از این ماده درموارد متنوعی استفاده میشود از جمله:

 این ماده به عنوان یک عامل کاهنده در تصفیه و جداسازی الدهید و کتون ها استفاده میشود

برای حذف زباله های حاوی برم حاصل از تهیه رنگ این ماده کاربرد دارد.

برای پاکسازی غشاهای اسمز مع در سیستم های اب شیرین کن صنایع تصفیه اب اشامیدنی کاربرد دارد.

این ماده در پاکسازی تجهیزات و دستگاه های ابجوسازی خانگی استفاده میشود.

برای از بین بردن اکسیژن موجود در اب تغذیه دیگ های بخار از این ماده استفاده میشود

در صنایع مرتبط با تولید کاغذ و نساجی از این ماده به منظور سفید کردن الیاف پارچه و خمیر کاغذ استفاده میشود.

در گذشته در عکاسی برای اماده کردن حلال های مورد استفاده در تاریکخانه برای ظهور و چاپ عکس استفاده میشد.

در دارو سازی این ماده به محلولهای مورد استفاده برای بی حسی موضعی مانند لیدوکائین به منظور جلوگیری از اکسید شدن ادرنالین تنگ کننده عروق استفاده میشود

روش تولید

سدیم متا بی سولفیت را میتوان محصول ناشی از تبخیر محلول سدیم سولفیت اشباع از دی اکسید گوگرد است .

این ماده در ترکیب با اسید ها دی اسسید گوگرد ازاد میکند و در دماهای بالاتر سدیم سولفیت به جا میگذارد

Na2S2O5 + 2 HCl → 2 NaCl + H2O + 2 SO2

Na2S2O5 → Na2SO3 + SO2

ایمنی و خطرات

دوز مجاز اتفاده از گرید خوراکی این ماده در بزرگسالان برابر با 0.7 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن انسان است .سدیم متا بی سولفیت عوارض جانبی ندارد و با اکسیداسیون در کبد به سولفات بی ضرر تبیل میشود که از طریق ادرار دفع میشود

به دلیل عامل سولفیت این ماده میتواند منجر به بروز حساسیت های الرژیک در افرادی که به سولفیت ها حساسیت دارند بشود.

به دلیل وجود مقدار کم دی اکسید گوگرد در نمونه های سدیم متا بی سولفیت این ماده میتواند چشم و سیستم تنفسی را تحریک کند


دانستنی های شیمی

سدیم تری پلی فسفات چیست؟

STPP  یک ترکیب معدنی با فرمول شیمیایی Na5P3O10 یک پلیمر معدنی چند وجهی است که کاربرد بسیار وسیعی در صنایع شیمیایی دارد.

کاربردهای تری پلی فسفات

این ماده در دو گرید صنعتی و خوراکی با مشخصات و ویژگی های متفاوت دارای کاربردهای زیادی در صنایع مختلف  از جمله تصفیه آب، تولید محصولات شوینده، افزودنی غذایی و . است

شوینده

این پلیمر سنتزی به دلیل خاصیت کلاته کنندگی برای نرم کردن آب های سخت کاربرد دارد .وجود یون های فلزی در آب باعث سختی آب میشود که باعث کاهش کیفیت شستشو میشود سدیم تری پلی فسفات با به دام انداختن یون های فلزاتی مانند کلسیم و منیزیم باعث کاهش سختی آب میشود که این ویژگی باعث بهبود کیفیت شستشو و و افزایش میزان تولید کف محصولات شوینده در آب میشود.

امروزه در تولید تمام پودرهای سینتتیک 30 الی پنجاه درصد از STPP استفاده میشود.زیرا علاوه بر خاصیت کلاته کنندگی این ماده به دلیل PH بافر قلیایی باعث رت تمیز کنندگی پودر های شوینده میشود .

کاشی و سرامیک

در صنایع تولید کاشی و سرامیک از سدیم تری پلی فسات به عنوان روانساز استفاده میشود

گرید خوراکی

از گرید غذایی سدیم تری پلی فسفات به عنوان ماده افزودنی خوراکی در تولید محصولات غذایی به منظور حفظ رطوبت مواد غذایی همچنین در تولید برخی محصولات مراقبت شخصی مانند خمیر دندان به منظور کاهش سختی آب از این ماده استفاده میشود.

همچنین در تولید مواد غذایی ر صنایعی مانند تولید نوشیدنی هایی مانند انواع آبمیوه،صنایع کنسرو سازی،تولید محصولات لبنی و فراورده های سویا از این ماده به عنوان نگهدارنده به منظور حفظ رطوبت و تازگی مواد غذایی استفاده میشود.

تولید سدیم تری پلی فسفات

برای تولید سدیم تری پلی فسفات از واکنش بین کربنات سدیم و فسفریم اسید ابتدا دو نمک مونو سدیم فسفات و دی سدیم فسفات تولید میشود با افزایش دما و از ترکیب کرن این دو نمک در دمای 300 درجه سانتیگراد سدیم تری پلی فسفات تولید میشود.

MSDS و خطرات:

قرار گرفتن در معرض بخارات این ماده میتواند باعث بروز علایم تنگی نفس و مشکلات تنفسی شود به منظور جلوگیری از این مشکل در هنگام کار کردن با این ماده باید از ماسک استفاده کرد و در صورت بروز علایم تنگی نفس مصدوم را به هوای ازاد منتقل کرده یا در موارد شدید تر از دستگاه اکسیژن یا تنفس مصنوعی کمک گرفت.

در صورت تماس این ماده با پوست یا چشم باید موضع مورد نظر را با آب به مدت 15 دقیقه شستشو داد


دانستنی های شیمی

پلی اکریل امید چیست؟

پلی اکریل امید نوعی پلی الکترولیت با وزن مولکولی بالا است که در اب حل میشود این ماده به عنوان منعقد کننده در صنایع مرتبط با تصفیه آب و پساب استفاده میشود .این مواد با توجه به خاصیت منعقد کنندگی در فرایند های تصفیه اب با واکنش با الاینده ها و کلوئید های موجود در اب انها را ته نشین کرده وباعث سرعت بخشیدن به جداسازی این مواد از اب میشود.

به طور کلی این پلیمرها براساس نوع بار فعالی که دراند به سه دسته پلی الکترولین بدون بار،پلی الکترولیت کاتیونی ،پلی اکترولیت انیونی تقسیم میشوند . برای استفاده این پلی الکترولیت ها بهترین روش برای ازمایش کردن و انتخاب پلی اکریل لمید مناسب استفاده از ازمایش جار تست است زیرا ماهیت ذرات معلق و کلوئید های در اب با توجه به فصل و شرایط اب و هوایی تغییر میکند و به همین دلیل ماهیت ذرات معلق در اب نیز تغییر خواهد کرد .

به طور کلی سه دسته پلی اکریل امید وجود دارد:

پلی اکریل امید بدون بار : Non-ionic poly electrolytes

این ماده پس از حل شدن در اب خاصیت بدون بار و خنثی دارد

پلی اکریل امید کاتیونی:Cationic polyelectrolyte

این دسته پس از انحلال در اب محلولی با بار مثبت ایجاد میکند

پلی اکریل امید انیونی Anionic polyelectrolyte :

این دسته از پلی الکترولیت ها پس از انحلال در اب خاصیت منفی ایجاد میکنند که ناشی از گروه های سدیم اکریلات است.

کاربرد پلی الکترولیت ها

این مواد به دلیل خاصیت منعقد کنندگی کاربرد زیادی در صنایع تصفیه اب و پساب دارد این مواد برای زلال سازی آب اشامیدنی و صنعتی استفاده میشود.

از کاربردهای پلی الکترولیت ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • استفاده به عنوان تغلیظ کننده مایعات در کمک به انعقاد مواد جامد معلق و کلوئید در اب
  • استفاده به عنوان جدا سازی جامدات و ترکیبات آلی در سیستم های تبرید و حرارتی
  • استفاده به عنوان جداسازی آلاینده ها روغن یا گریس واکسیدهای نامحلول در فرایند تصفیه اب برگشتی از بخش نورد در صنعت فولاد
  • استفاده برای حذف رنگ و مواد جامد معلق در محصولات تولید شده در صنایع پتروشیمی
  • استفاده به عنوان جاذب رطوبت برای بالا بردن ضریب جذب اب در خاک  برای مصارف کشاورزی

مکانسیم فعالیت

پلی اکریل امید ها در آب بر اساس تشکیل پیوند گروه های پلیمری با ذرات معلق در آب باعث ه شدن و ته نشینی آنها میشوند .در پلیمر های باردار یعنی پلی الکترولت های کاتیونی و انیونی واکنش بین ذرات پلیمر با الاینده ها و کلوئید ها و ذرات معلق وابسته به برخورد الکترواستاتیک  تبادل بار بین ذرات معلق و پلیمر و ناپایداری خصوصیت سطح ذرات میباشد.

در پلی الکترولیت های بدون بار این برهمکنش ها وابسته به باندهای هیدروژن است.

 

 


دانستنی های شیمی

واردات مواد شیمیایی و ترخص در گمرکات کشور منوط به طی شدن پروسه اداری و اخذ مجوز های لازم از سازمان های مربوطه است .مواد شیمیایی از کد تعرفه 2801 تا 382600 مندرج در فصل ششم کتاب مقررات صادرات و واردات به عنوان محصولات و مواد شیمیایی یا صنایع وابسته ذکر شده اند وسیع بودن طیف این مواد نشان میدهد که بروز خطا در تشخیص  و انتخاب HSکد کالا ها میتواند هزینه بالایی در پی داشته باشد.

طبق آیین نامه طبقه بندیو برچسب گذاری مواد شیمیایی در کشور باید قبل از واردات و عرضه مواد شیمیایی مشخصات مربوط به تولید کنندگن واردکنندگان و صادر کنندگان جهت صدور برچسب کشوری باید به وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی اعلام شود.زیرا ورادات مواد شیمیایی فاقد این برچسب به کشور ممنوع میباشد.

باتوجه به وسیع بودن طیف مواد شیمیایی مختلف هر ماده شیمیایی بسته به خواص و کاربرد و موارد مرف مستلزم اخذ مجوز های لازم از سازمان های ذی ربط هستند برای مثال : برای مواد شیمیایی محترقه وزارت کشور مجوز لازم را صادر میکند مواد شیمیایی با کاربرد اموزشی تحت نظارت وزارت آموزش عالی ،مواد شیمیایی به کار رفته در تولید دارو تحت نظارت وزارت بهداشت ،مواد شیمیایی به کار رفته در آفت کش ،بهبود دهنده خاک و کود تحت نظارت وزارت کشاورزی،مواد شیمیایی مورد نیاز در صنایع مرتبط با آب و فاضلاب شهری تحت نظارت وزارت نیرو و مواد شیمیایی مورد نیاز در حفاری و کارخانه های نفتی تحت نظارت وزارت صنعت و تجارت هستند.

از سال 1395 بیشترین حجم واردات مواد شیمیایی از کشور های چین،آلمان و انگلیس میباشدو کمپانی هایی همچون اکروس ، سیگما،آلفا،مرک،فلوکا،سانتاکروز،BDو. بیشترین حجم از واردات واد شیمیایی را به خود اختصاص داده اند.

در سال 95 بیشترین میزان واردات مواد شیمیایی به ایران از کشورچین صورت گرفته است  پس از چین هند بیشترین سهم از واردات مواد شیمیایی به ایران را دارا میباشد.

در رتبه های بعدی امارات،آلمان،ترکیه،سویس،فرانسه،مهمترین و بیشترین سهم از واردات مواد شیمیایی مورد نیاز صنایع مختلف در ایران را به خود اختصاص داده اند.

پس از طی شدن امور و تشریفات گمرکی مربوط به ترخیص کالاهای وارد شده به گمرکات کشور مواد شیمیایی مورد نظر ترخیص شده و به انبار صاحب کالا ارسال میشود.

بیشترین میزان ترخیص مواد شیمیایی وارد شده به کشور از گمرکات مختلف مربوط به کمرگ شهید رجایی در بندر عباس میباشد و پس از آن کمرک فرودگاه امام خمینی و در رتبه سوم گمرک شهریار به خود اختصاص داده اند .

 


دانستنی های شیمی

ایزو پروپیل الکل چیست؟

ایزوپروپیل الکل یا ایزو پروپانول با فرمول شیمیاییC3H8O با نام تجاری alcojel نیز شناخته میشود.این ماده شیمیایی بی رنگ با بوی قوی است که قابلیت اشتعال دارد .این ماده یک الکل نوع دوم است

این ماده دارای خاصیت ضدعفونی کنندگی است به همین منظور از این الکل برای ضدعفونی کردن پوست بدن قبل و بعد از جراحی استفاده میشود.از محلول 60 تا 70درصد این الکل به این منظوردر صنعت بهداشت و درمان استفاده میشود.

از دیگر موارد مصرف این ماده میتوان به کاربرد آن در تولید پاک کننده ای شیشه ،به عنوان رنگ بر،در تولید لوازم ارایشی بهداشتی مانند تافت مو و به عنوان افزودنی به آب برای کاهش دمای آب  در صنعت چاپ استفاده میشود .این ماده در تولید استون و مشتقات آن نیز کاربرد دارد .

کاربرد ایزوپروپیل الکل در پزشکی

این ماده ایزومری از پروپیل الکل است که خواص آنتی باکتریال دارد به همین علت از آن در تولید شوینده هایی مانند صابون ،لوسیون ،تولید آنتی بیوتیک ها و همچنین به عنوان ضد عفونی کننده پوست قبل و بعد از عمل جراحی کاربرد دارد.

از این ماده در تولید پد های ضدعفونی کننده پوست استفاده میشود از این پد ا برای ضد عفونی کردن پوست قبل از تزریق و ابزار های پزشکی کوچک استفاده میشود .

کاربرد ایزوپروپیل الکل در ازمایشگاه

اصلی ترین کاربرد ایزوپروپیل الکل به عنوان ضدعفونی کننده سطوح و تجهیزات است .اگر این ماده به طور مناسب استفاده شود مقدار قابل توجهی از باکتری ها و آلاینده ها را از بین میبرد.به همین دلیل از آن برای ضدعفونی کردن پوست دست در ازمایشگاه ها و بیمارستان ها استفاده میشود

کاربرد ایزوپروپیل الکل  در صنعت

از این ماده به عنوان افزودنی سوختی به منظور جلوگیری از انباشت آب در خطوط سوخت در صنعت خودرو استفاده میشود.

از دیگر کاربردهای این ماده در صنعت میتوان به استفاده از آن در صنعت چاپ به عنوان یک حلال برای پاکسازی تجهیزات و قطعات ظریف اشاره کرد.همچنین به دلیل قابلیت تبخیز پایین آن  برای پایین نگه داشتن دمای اب در صنعت چاپ کاربرد دارد.

تولید ایزوپروپیل الکل  

برای تولید این ماده دو روش هیدراسیون مستقیم و هیدراسیون غیر مستقیم وجود دارد

هیدراسیون غیر مستقیم

در روش هیدراته کردن غیر مستقیم  پروپیلن با استفاده از اسید سولفوریک به ایزوپروپیل سولفات تبدیل میشود سپس محصول تولید شده توسط بخار هیدرولیز میشود تا سولفوریک اسید و ایزوپروپیل الکل تولید شود با انجام عملیات تقطیر به درصد خلوص مورد نظر میرسد.

هیدراسیون مستقیم

درهیدراسیون مستقیم پروپیلن با خلوص (99%-90%) به اسید سولفوریک نیازی نیست.بعد از گرم شدن پروپیلن و آب مخلوط مایع و بخار تحت فشار قرار میگیرندو به یک راکتور که حاوی رزین های مبادله کننده یون کاتدی پلی استایرن سولفون وارد میشود .همچنین میتوان این واکنش را در فازی گازی در یک راکتور بستر ثابت با کاتالیزور بر پایه فسفریک اسید انجام داد .

در فاز مایع از محلول تنگستن به عنوان کاتالیزور استفاده میشود.در نهایت از تقطیر محلول ابی  ایزو پروپیل الکل به دست می اید.

 

 

 


دانستنی های شیمی

تیتانیوم دی اکسید با فرمول شیمیایی TiO2 ماده شیمیایی است که به طور طبیعی از معادن در سراسر جهان استخراج میشوند این ماده در سه نوع روتایل ،اناتاز و بروکیت شناخته میشود کاربرد زیادی در صنایعی مانند تولید رنگ،لاک و لعاب دارند.

خواص و ویژگی ها

فرمول شیمایی TiO2:

جرم مولی: 79.866   گرم بر مول

نقطه ذوب :1843 درجه سانتی گراد

نقطه جوش: 2972 درجه سانتی گراد

ضریب شکست اناتاز: 2.488

ضریب شکست بروکیت: 2.583

ضریب شکست روتایل: 2.609

نام های دیگر: Titania ، روتیل ، آناتاز،brookite

 

روش تولید

 دی اکسید تیتانویم به صورت طبیعی از معادن درسرتاسر جهان استخراج میشود. این ماده معدنی در سه نوع روتایل ،آناتاز و بروکیت به وجود می اید و به اضافه این موارد دو نوع دیگر که به دو صورت فشار بالا در دستگاه های بلوری مونوکلینیک بادلییت و اورتورومبیک دی اکسید سرب پدید می اید سنگ معدن ایلمنیت گسترده ترین سنگ معدن دی اکسید تیتانیوم است و در مرتبه دوم متعلق به سنگ روتیل است که 98 درصد ان را دی اکسید تیتانیوم تشکیل میدهد. بسته به نوع مواد اولیه ای که استفاده میشود این ماده دارای روش های تولید مختلفی است.مرسوم ترین روش برای تولید دی اکسید تیتانیوم استفاده از سنگ معدن ایلمنیت با استفاده از سولفوریک اسید است که برای حذف اکسید اهن از این اسید استفاده میشود 

کاربرد ها

این ماده به دلیل خواص ویژه دارای کاربردهای زیادی در صنایع مختلف دارد از جمله: رنگ دانه یا پیگمنت، توید کرم های ضد افتاب ، فوتوکاتالیست ،الکترولیت جامد ،هادی مختلط، نیم رسانا یا نیمه هادی  و .

رنگدانه

این ماده به دلیل ضریب شکست بالا و روشنایی زیاد در صنایع تهیه و تولید پیگمنت یا رنگدانه سفید بسیار پر کاربرد است .  این خاصیت باعث کاربردهای بیشتری میشود مثلا وقتی این ماده به صورت یک فیلم نازک رسوب میکند در برخی از اینه های دی الکتریک یا سنگ های زینتی ایجاد پوشش انعکاسی نوری ویژه ای میکند . این ماده به عنوان رنگ دانه در تنظیم شفافیت و سفیدی استفاده میشود.

کرم های ضد افتاب

این ماده به عنوان عامل رنگدانه  و قوام دهنده در صنایع تولید لوازم ارایشی و محصولات مراقبت از پوست در تولید کرم های ضد افتاب استفاده میشود.از دیگر ویژگی هایی که استفاده از این ماده را در تولید کرم های ضد افتاب مناسب میکند شاخص شکست و ضریب انعکاس بالا ، قابلیت جذب اشعه ماورا بنفش  یا اشعه UV  است.

علاوه بر این در رنگدانه هایی که برای ایجاد تتو و خالکوبی روی پوست استفاده میشود این ماده استفاده میشود. در تولید ابزار و مدادهایی که برای بند اوردن و جلوگیری از خونریزیهای سطحی استفاده میشود نیز این ماده کاربرد دارد.

 

 


دانستنی های شیمی

دی سدیم فسفات یکی از مواد شیمیایی معدنی پر کاربرد در صنایع مختلف است . این ماده که در دو گرید غذایی و صنعتی تولید میشود در تولید محصولات غذایی مختلف و صنایع مرتبط با تصفیه آب کاربرد به سزایی دارد.

یکی از کاربردهای این ماده در صنایع تولید محصولات لبنی مانند پنیر و شیر خشک است.

از دی سدیم فسفات به عنوان یک عامل امولسیفایر در فرایند تولید پنیر استفاده میشود.

همچنین از این ماده به منظور جلوگیری از انعقاد شیر و ژله ای شدن در پروسه تولید شیر تغلیظ شده یا شیر خشک استفاده میشود.

همچنین در تولید محصولات غذایی مثل کنسرو سس ماکارونی پاستا پودر ژله  دسر و. استفاده میشود.

این ماده شیمیایی در صنعت نیز کاربردهای فراوانی دارد. یکی از مهمترین کاربردهای این ماده در صنایع تصفیه آب به خصوص در بویلر ها به منظور جلوگیری از تشکیل رسوب استفاده میشود.

برای جلوگیری از تشکیل رسوبات کلسیم از این ماده استفاده میشود . علاوه بر این در پزشکی نیز این ماده برای کاهش میزان کلسیم موجود در خون استفاده میشود.

این ماده معدنی  هم به صورت خشک و هم به صورت هیدراته یا ابدار تولید میشود . صورت های هیدراته این ماده به چندین فرم  دو هفت دوازده ابه میباشد . این ماده به صورت پودر جامد کریستالی سفید رنگ یا گرانوله و بدون بو میباشد.

این ماده به چندین صورت تو لید میشود که در تمامی روش ها فسفریک اسید نقش اصلی را بازی میکند.

در اولین تولید دی سدیم فسفات از سولفوریک اسید و سولفات سدیم که به نسبت های مولی با هم ترکیب شده اند استفاده میشود.در مرحله بعدی محلول امونیاک به ترکیب افزوده میشود . لازم است PH  این مجموعه بالاتر از 8 تنظیم شود.بعد از کریستالیزاسیون خنک این تریبات در دمای 15 تا 25 درجه سانتی گراد فیلتر میشوند و کریستال ها از مجموعه جدا میشوند.بدین ترتیب با واکنش دادن کریستال های حاصل با سودا اش در دمای 180 تا 250 درجه سانتی گراد دی سدیم هیدروژن فسفات تولید میشود.

از تغلیظ و فیلتراسیون مواد فیلتر شده نیز سولفات امونیوم به عنوان محصول ثانویه تولید میشود.

یکی دیگر از روش های تولید دی سدیم فسفات افزودن سدیم هیدروژن کربنات به فسفریک اسید است که این افزایش باید به اهستگی انجام شود.این واکنش به مدت دو ساعت زمان میبرد طی انجام واکنش باید دما در محدوده 80  تا 100 درجه سانتی گراد و PH  در بازه ی 8.7-9.2 ثابت نگه داشته شود.از انجام این پروسه محلول دی سدیم هیدروژن فسفات تولید میشود که لازم است برای جدا سازی به صورت کریستالی فرایند تبخیر و تغلیظ و سپس شستشو با آب دیونیزه به منظور برطرف کردن الودگی ها و در نهایت اب زدایی توسط سانتریفیوژ صورت میگیرد.

 


دانستنی های شیمی

نیترات نقره یکی از نمک های فلز نقره میباشد که با فرمول شیمیایی AgNO3 کاربردهای متنوعی در صنایع مختلف دارد . این ماده همچنین با نام هایی مثل سنگ جهنم ،نیترات ئارژان و ماه سوزان نیز شناخته میشود ساختار مولکولی این ماده به صورت سه وجهی مسطح است از خواص و ویژگی های فیزیک یاین ماده میتواند به شکل ظاهری ان اشاره کرد این ماده هم به صورت جامد و عم محلول در بازار عرضع میشود نیترات نقره جامد ترکیبی است به صورت کریستال های سفید رنگ که البته اگر در معرض نور خورشید قرار گیرد به خاکستری یا مشکی میگراید. محلول نیترات نقره نیز بی رنگ است .جرم مولی این ماده169.87گرم بر مول ،دانسیته 4.35گرم بر سانتی متر مکعب ،نقطه ذوب 212 درجه سلسیوس و نقطه جوش 440 درجه سانتی گراد است.این ماده سمی است بنابراین قبل از کارکردن با این ماده لازم است که MSDS ان مطالعه شود و  هنگام کار کردن با این ماده باید نکات ایمنی رعایت شود و استفاده از ماسک و عینک و دستکش ایمنی ضروری است

روش تولید نیترات نقره

نیترات نقره از واکنش بین فلز نقره با نیتریک اسید طبق واکنش زیر حاصل میشود:

3Ag + 4 HNO3 (cold and diluted) → 3 AgNO3 + 2 H2O + NO

کاربردها

این ماده دارای کاربردهای متنوعی در صنایعی مانند : ابکاری ازمایشاه ها صنایع نظامی عکاسی و . میباشد از نیترات نقره در تولید ترکیبات نقره ،برای نقره اندود کردن اینه های نقره ای و تولید رنگ و جوهر استفاده میشود. همچنین این ماده در صنعت عکاسی و عکس برداری پزشکی نیز کاربرد دارد . از این ماده در آبکاری الکتریکی به خصوص برای لایه نشانی نقره بر روی نیکل کاربرد دارداین ابکاری در تولید و زیورالات و ساعت عای مچی کاربرد دارد .همچنین برای ایجاد رنگ های مختف برروی سفال و سرامیک از نیترات نقره میتوان استفاده کرد.

ایمنی و خطرات

نیترات نقره سمی است نیترات نقره از طریق پوست میتواند جذب شود و باعث پیگمان های ابی یا مشکی رنگ روی پوست میشودتماس این ماده با چشم اسنان باعث اسیب جدی به چشم و قرنیه میشود و تماس پوستی با نیترات نقره منجر به ایجاد عوارضی مثل سوزش و التهاب شده.این ماده سمی است و خوردن ان باعث بروز مسمومیت اختلال در سیستم گوارش ،تهوع،استفراغو اسهال میشود.قرار گرفتن طولانی مدت در معرض این ماده میتوند منجر به اسیب جدی به کلیه کبد قلب شش و سیستم عصبی و مغز شود.بنابراین هنگام کار کردن با این ماده رعایت نکات ایمنی از اهیمت بالایی برخوردار است.

 

 


دانستنی های شیمی

تبلیغات

آخرین ارسال ها

آخرین جستجو ها

جوجه کوردی عرقیات گیاهی حسابداری و حسابرسی فصلنامه جهان نوین خبرنامه مدرسه 123 | آموزش ابتدایی TEAMCHEATER